Bir süredir beyaz benek hastalığı üzerine tecrübe katımıyla birlikte araştırmalar yapmaktayım. Beyaz benek hastalığı üzerine ülke platformlarında birbirinin kopyası o kadar çok makale var ki artık bu tarz bilgilerin kalıplaşmış olduğunu görüyoruz. Tabi bu tedavi yöntemleri güvenli tedavi yöntemleri olarak adlandırılabilir çünkü yıllar içerisinde neredeyse başka tedavi yöntemleri uygulanmamış ve hastalıkların seyrine göre başarılar veya başarısızlıklar yaşanarak bir anlamda denenmişlerdir ve yine bilinen hale gelmişlerdir. Elbetteki bu tedavi yöntemleri dışındaki yöntemler gereksiz demek çok yanıltıcı olacaktır. Bilinen tedavi yöntemlerinin beyaz benek hastalığında hastalığı ortadan kaldırmadığı bir çok akvaryum biliyoruz, duyuyoruz ve görüyoruz. Yeni tedavi yöntemlerini hastalıkların genel şartların derecesine göre denemek ve tedavide daha başarılı olmak için yeniliklere açık olmak zorundayız. Konuya bakış açımız mevcut akvaryum şartlarımızın ve hobici tecrübesinin başarı oranında çok etkili olacağı şeklinde olmalıdır. Kaynaklar ile bilimsel bir yazı dizisi olacak inşallah.

Akvaryumlardaki Hastalık Oluşumunun temel nedenlerini öğrenmeye buradan ulaşabilirsiniz...


    Ana İçerik Tanıtımı:



Görsel Hastalık tanıtım ve döngü:

Parazit suda her zaman bulunur. Balıkların bağışıklık sisteminin çökmesiyle birlikte zayıflayan mukozaya yerleşmeye başlar. Elbette bu bir süreçtir ve akavaryumdaki genel şartların uygunsuz oluşuyla gelişir. Kendine konak bulan parazit balık mukozası içinde gezerek ışık kaynağını kullanır ve mukozadan beslenir. Erişkin hale gelen parazit konak balığı terk ederek dekor ve tabana düşerek kist oluşturur. Kistin dış korumasını jelatinimsi bir tabaka oluşturur. Akvaryumun sıçaklığına bağlı olarak kist açılır soğuk suda kist açılımı hızlanır. Açılan kistten yüzlerce parazit suya dağılır ve konak arama süreci işleyerek yaşam dögüsü sürer. Mukoza üzerindeki erişkin hale gelmesi yani büyümesi yüksek ısıda hızlanır. Bu yüzden tedavisinde şartlara bağlı olarak ısı artırımı ve tekrar düşürülmesinin ardından 48 saat sonra tekrar yükseltilmesi hastalığın tedavisine yeterli olabilir. Unutulmaması gereken parazit ile mücadele en iyi sonuç suda konak arayan yavru parazit halinde ikin alınacağıdır.



Klasik tedavi yöntemleri:

Genel olarak platformumuzda da bu tedavi yöntemlerinin şartları bulunduğundan kısaca geçilecektir. İlaçlar üzerine gelindiğinde açıklamaları okunabilir ve genel bilgilere buradan ulaşabilirsiniz.

Malagit yeşili     Formalin    Bakır sülfat   Tuz    Potasyum Permanganate    Bactrim forte   Flagyl       Metilen Mavisi

Bakır tedavisi;  Etkili bir tedavidir ancak doz ayarlaması çok önemlidir. Balıklarınların iç organlarında kalıcı hasarlar yarattığı bilinmektedir. Bitkili akvaryumlarda ve tuzlu mercan akvayumlarında kullanılamaz. Biyolojik sistemi tamamen ortadan kaldıracak etkiye sahiptir. Karantina akvaryumlarında veya bitki omurgasız olmayan akvaryumlarda kullanılabilir. Doz uygulaması  Mavi kristaller şeklinde olan bakır sülfat (CuSo4-5H2O) 1 gramı 1 litre suda eritilir ve bu eriyikten 1.5cm3'ü akvaryumdaki her 1 litre su için verilir. Bu uzun süreli banyolar için önerilir. Odiniume karşı 0.1-0.4 ppm ortamında devamlı banyo etkili olur

Uv filtresi; Fayda sağladığı aşama ne yazık ki balık üzerine yerleşmeden yani konak arayan parazit evresinde ve parazitin kist hali açılıp suya dağılıp konak arama aşamasında aşamadır. Uv filtresi yerleşik olan parazit yada diğer zararlılara etki etmez. Ancak ısı artırımıyla birlikte hafif ilaç kullanımı evresinde tedaviye destek olavak bir ekipmandır. Bakır ile birlikte devrede tutulmamalı.

Malagit yeşili; Cholorid ve oxalate halinde pazarlanır. Oxalate olarak pazarlananları balıklar için daha zehirli fakat parazitler ile mücadele için daha etkilidir. Önerilen doz 0.03 mg/litredir. Standart olarak 1.5 gr. malagit yeşili bir litre suda eritilir. Bu eriyikten 2ml/100 litre suya uygulanır. 2 ppm dozlu eriyikte balıklar 30 dakika banyo yapılır ise dış pazazit ve mantarlara karşı etkili mücadele yapılmış olur.

Tuz tedavisi; %1'lik tuzlu suda 1 saat balık tutulur ise dış parazitlere karşı mücadele yapılmış olur. Akvaryumlarda temizlenmiş kaya tuzu kullanılır. İyotlu tuz akvaryum balıkları için çok zararlıdır.

Potasyum Permanganate;  1 gr./100 litre su oranı ile kullanılır. Bu yoğunlukta balıklar 10-30 dakika banyo yaptırılır. İlerlemiş mantar vakalarında bir tablet olabildiğince az suda eritilerek kulak pamuğu yardımıyla direkt mantar olan bölgeye uygulanır.

Metilen Mavisi; Özellikle mantar ve parazitlere karşı etkili olan bir kimyasal maddedir. Uzun süreli tedavi için %5'lik eriyikten 5 litre suya 3 damla hesabı ile kullanılabilinir.

Bactrim forte: 1tablet/100 Litre 3 gün boyunca uygulanır.Sonunda %50 su değiştirilir.

Formalin; 0.1ml/litre oranındaki karışımda balıklar 1 saat banyo yaptırılır. Dış parazitler için akvaryumlara 100 litre su için 1 ml. kullanıla bilinir.

Flagyl; Dış parazit hastalıklarında (Gram negatif anaerob, gram pozitif anaerob basiller), 50 lt suya 1 tablet kullanılır.




Ozon; Ozon kullanımı tıpkı Uv filtresi prensibinde patojen öldürülmede kullanılabilir. UV sterilizatörleri benzeri bir tepki ile parazitleri öldürmektedir.  Ozon ile UV arasında işleyişi etkileyen pek fark yok ama ozon parazit nötralize etmede ve daha önemlisi su kalitesini geliştirilmesine yardımcı olacaktır. Çünkü ozon akvaryumlarda az bulunur. Su berraklığı sağlar. Ozon ve UV arasındaki diğer büyük fark, hastalığın bir daha çıkma olasılığını kaldırmasıdır ( Nispeten düzgün bir akvaryum suyundan)

Wilkie ve Gordon (1969) bir akvaryumda ozon kullanımı ile 21 gün içinde enfekte ile yerleştirilen parazitlerin istilasını tamamen önlediklerini bildirmiştir. Çok geçerli kaynaklara dayanan ve test edilip onaylanmış ve son yıllarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Her hastalıkta ve her tedavide olduğu gibi elbette kesin tedavidir denemez ama biliyoruz ki bu yakın zamana kadar bu parazitin yaşam döngüsü çok iyi anlaşılmış değildi. Hastalık hakkında tarihsel veriler artık kesin olarak kabul edilebilir. Ozon kullanımında büyük dezavantaj doz aşımı yapıldığında tüm sistemdeki her şeyi öldürmesidir. Ozon bir monitör kullanılarak uygulanmalıdır / denetleyici.

Gıda yoluyla İlaç: İlaçların kullanılması bazı akvaryumlarda mümkün değil bildiğiniz gibi. Üstelik sadece bu yüzden değil tedavi sürecinde balıkların bağışıklık sistemini güçlendirmek içinde gıda yoluyla ilaç kullanımı çok önemlidir. Karantina akvaryumu olmayan veya balıkları yakalama zorluğu bulunan akvaryumlarda yine etkin bir yardımcı olacaktır. Genellikle vitaminlerin balığa aktarılmasında kullanılır ancak flagyl olarak bilinen metronidazol tarzı antibiyotikler bağışıklık için önemli bir destek. Bu yüzden direk balığa ulaştırma odaklı müdahalelerde kullanılmalıdır. Bilindiği gibi sarımsak suyu emdirilmiş gıdaların balıklar üzerinde yine bağışıklık sistemini güçlendirici bir etkisi olduğu kanıtlanmıştır. Dez avantaj bari bu yöntemde karşımıza çıkmasın diye düşünebiliriz ancak boşuna düşünmemek lazım. En klasik eski tedavilerde bile bulunan dez avantajlar gıda yoluyla sağlanan ilaçlar içinde geçerli malesef. (Dr. Charles Moon, aka moonpod, pers. Comm.) Bakteriyel nüfusun yaşam sisteminde antibiyotik özelliklerinin herhangi bir ilaç için geçerli olarak daha Dirençli bakteri gelişimini uyardığını bildirmiştir.

Zencefil; Şimdi zencefil nerden çıktı sarımsak varken diyebilirsiniz ama zencefil yeni homeopatik bir çözümdür.

Homeopati nedir ? Homeopati, öncelikle bedenin bilgeliğini kabullenip, onun savunma ve bağışıklık sistemlerini güçlendirerek, iyileşme sürecini başlatan bir iyileştirme yöntemidir. Cerrahi müdahale gerektiren durumların dışındaki hastalıkların büyük çoğunluğunda homeopati kullanılabilir. Genellikle iyileştirir; iyileştiremediklerine ise kesinlikle hiçbir zarar vermez ! Bu konuyla alakalı reef central sitesinde açılan tartışma 11 sayfa ve 260 mesaj ile tamamlanmıştır. Tatlı su balıklarında da aynı etkiye sahiptir. Tartışmada büyük çoğunluk deneme sonrası gıda yoluyla verilen zencefilin faydalı olduğunu belirtmiş. Ben yeni gıdalar denediğim için açıkça eleştirilmiştim yıllar önce bilen bilir ve yıllardır faydasını gördüğüm tere bunlardan biridir. Fakat ileri ülke hobicisi tartışarak ve ardından deneyerek ortak karara varabiliyor gördüğünüz gibi. Yeni bir şey denediğiniz için suçlamak sadece kısır kafaların işidir. Ülkemizde de bolca bulunur. Yurt dışında bu tarz kişilerin neslinin tükenme tehlikesine aldırış edilmiyor çünkü kaynağının bol bulunduğu ülkeler halen mevcuttur.  

Uyuşturucu bibere dayalı tedavi; Bildiğimiz baharat başka bir tedavi yöntemidir. Kırmızı pul biber veya türevi biberleri tüketen balığın mukozasından farklı bir koku yaydığı belirtilmektedir. Aslında son yıllarda ev yemeklerinde etkin kullanılmaya başlamıştır. Mukoza korumasını artırdığı kaynaklara geçmiş durumda. Balık mukozasının salgıladığı madde ve koku parazitleri uzaklaştırmaktadır. Bu da parazitleri ortadan kaldırmak için iyi bir yoldur deniyor. Ticari tedavi ürünü olarakta piyasaya sürülmüştür. İlgili ürün tanımı için burayı tıklayabilirsiniz.  Tabi bu ürünü elde etmek şart değil gıda yoluyla aynı etki sağlanabiliyor. Ticari ürün tarafımızca test edilmiş değil bunun için edinmeniz durumunda iyi araştırıp tüm şartlarını okumanız gerekir.

Çözümlerin gizemi;

Yazı içerisinde görüldüğü üzere gerek yıllardır uygulanan ve gerekse yeni açılımlar olan tedavi önerilerinin kesin bir dili yok. Aslında bu çok doğal çünkü her akvaryumdaki şartlar ve bu şartlara bağlı olarak hastalıkların dereceleri farklı. Kimi zaman basit bir ısı yükseltilmesi tüm sorunu çözerken bazen aynı hastalığa bakır bile çözüm olamaz. Bu yıllar içerisinde tecrübe ile sabittir. Yukardaki tedavi önerilerinin klasik olanları yıllar içerisinde hep uygulanmış yöntemlerdir. Yeni açılımlar artık ortaya çıkmaktadır ve zaten faydası görülenler derhal ticari ilaç olarak piyasaya sürülmektedir. Bu ilaçların içeriğini oluşturan ana madde hepimizin elimizin altındaki gıdalar oluyor kimi zaman. Her zaman dediğimiz gibi sağlıklı balık besleme modeli en iyi tedavilerin başında gelir çünkü güçlü bir bağışıklık sistemine sahip balık size mücadele için zaman tanır yoksa hiçbir müdahaleye fırsatınız olmaz. Bu gibi faydalı gıdaları menüye dahil etmek yarinde görünüyor.

Uzun zaman alan bu yazının tamamı www.akvaryumportali.com platformu için tarafımca yazılmıştır ve tüm hakkı saklıdır. Faydalı olmasını diler sorunsuz cam kareler temenni ederim.

Hastalık ve tedavi portalı...
www.akvaryumportali.com

Uygulamaların içeriği hakkında referanslar;

Bassleer, Gerald. 1996. Diseases in Aquarium Fish: Causes, Symptoms, & Treatment Westmeerbeek, Belgium:

Bunkley-Williams, Lucy & Ernest H. Williams, Jr Aquatic Animal Health 6:360-361

Fenner, Robert. Fenner, Robert. 2003. "Cleaning Symbiosis Among Fishes" Tropical Fish Hobbyist, February 2003. Symbiosis 2003.

Ellerine emeğine sağlık abi süper bir yazı. Bu arada bir ek yapabilirmiyim benim klasik yöntemlerimden, ısıyı düzenli olarak yükseltmek

Yorumuna teşekkür ederim Muhammed. Önerin makale içindeki son yorum kısmını çok destekliyor aslında. Hastalığın akvaryuma yayılma ve akvaryumun şartlarına göre sadece ısı ile tedavi edilebildiğine ve bazen ise parazite karşı en etkili ilaç olan bakırın yetersiz kaldığına dikkat çekiliyor. 

Başka görüşlerde olabilir. Sizin ustalarımızın görüşleri bizlere birer derstir. Benim başımı hobi hayatım boyunca sadece iki defa bu hastalık bela oldu. İkisinde de aynı uygulamayı yaptım ve sonuç mükemmeldi. Isıyı 2-3 gün içerisinde yavaç yavaş 30 dereceye yükselterek, 2 günde bir 3/1 dip çekimi yaparak akvaryumdaki su ile aynı ısıya getirdiğimiz dinlenmiş suyumuzu eklemek oldu.

Temel Abi gayet faydalı ve gayet yeni fikirler tabi denenmiş olması dahilinde konuşuyorum.Bizlere ulaştırdığın ve verdiğin emek için ayrıca teşekkür ederim. Ancak dikkatimi çeken birşey var okuduğum makalelerin genelinde artık sistemler daha da doğallaştırılmaya başlandı yani balıklarda sağlık açısından temin ettiğimiz ilaçlar kaliteli markalar kullanıldığında yüksek meblalar tutabiliyor. Fakat artık bakıyorum da sarmısak olsun ,tere olsun,biber olsun fark etmez düzenli besin öğeleri arasında tutulduğunda balıklar sağlık açısından iyi bir forma giriyor. Peki biz neden balık hastalandığında hemen ilaçlara başvuruyoruz? Ya da kaçımız evde yaptığı doğal karşımları balıklarına veriyor? Ya bizim balık sevgimiz çok suni...Ya da hazırcılığı dogmalaştırdık artık.

Beyaz benek hastalığından Contra-Ichthyo ile ilk gün 100litre suya  20 sonraki 3 gün 10 ar damla ile kesin çözüme ulaşmış oldum. Reçetesinde tedavi bittikten sonra günlük 5 damla atılması önerilmiş bende aynen uyguluyorum

Ellerine sağlık Temel abi çok güzel bir makale olmuş.


Seha abi tam üzerine bastın ayağını kaldır Hazıra alışmış herkes.

Eline ve emeğine sağlık Temel

Yine farklı ve eşine rastlanmayan bir çalışma olmuş. Eminim ki bizler için olduğu kadar yazında bahsettiğin kişilerin gelip bakacağı ve yararlanacağı bir eser  olmuş.

Teşekkürler 

Ellerine emeğine sağlık Temel abi harika bir makale olmuş tebrik ederim. 

Yorumlara teşekkürler arkadaşlar. Gerçekten ilginç bulgulara ulaşıyor insan ve benim aslında dikkatimi çeken gerçekten zencefilin tedavideki adı oldu ' homeopatik bir çözümdür ' anlamına baktığımızda gerçekten mantıklı bir yan buluyorsunuz ve anlamında yatan aslında tüm hastalıklara direncin buradan geçtiğini görüyorsunuz zaten.

Emre Bey sizin önerdiğiniz ilacın ana içeriğini platformumuzda yayınladığınız makaleden hatırlamaktayım. Yeni bir tedavi açılımı olduğunu söyleyebiliriz.

Temel hocam emeğine sağlık teşekkürler süper bir yazı olmuş zencefil ilginç geldi gerçektende. Saygılar

Mesut zencefil gerçekten ilginç bir tedavi yöntemi ama artık gerçekler gün ışığına çıkıyor. Penceresi dar kafalar yeterince yenliklerin önünü kapadı. Reef central gibi bir site bu konuyu 11 sayfa tartışıyor ve tamamdır diyecek kadar üyeler bazında denemeler yapılıyor ama gel görki 4 sene evvel bu gıdaları verdiğimi yazdığımda konuları kilitliyorlardı. 

Daha çok şaşıracağız yazabilirsin bir yere bu cümlemi.