1. Hoş geldiniz, Akvaryum Portalı ailesine katılım için kendinizi hazır hissediyorsanız üye olun.
    Yardım sayfasından forum kullanım desteği alın.

Balıklarda Genetik

Başlığı 'Tatlısu Genel Konular Portalı' kategorisinde YIKIKTEMO tarafından 2 Ekim 2008 başlatılmıştır.

  1. YIKIKTEMO

    YIKIKTEMO

    Mesajlar:
    30.767
    Yer:
    İstanbul
    İsim:
    Temel Sert
    Selam,
    Sizlere Forum içerisinde son zamanlarda sıkça sorulan bazı sorulara ve sorunlara açıklık getirebileceğine inandığım ve arama sonucu forum içerisinde genetik adına tam anlamı ile açıklayıcı bir yazı bulunmadığından, bu eksiği kapatmak adına balıklarda genetik üzerine bu yazıyı hazırladım. İleri seviye bir konu olarak görülebilir. Ancak zaten bizim tüm hobicilerin amacı ileri seviye olunca, okuyup bilgi sahibi olmakta fayda var.

    Forum içerisinde örnek olarak, Lepisteslerin artık çok zor yaşadığı yönünde yazılar ve başlıklar açıldı. Bu durumun genetikle yakın alakası olması şaşırtıcı gelmemeli.
    Canlıların dünya üzerinde var oluşlarının gizemi nerde saklı?
    Bunun cevabı, cansız varlıkların en küçük yapı taşı olan atomlardaki gibi, canlılarda da hücre yapısında saklı olduğu gerçeğidir. Çoğumuz evlerimizdeki süs balıklarının hangi çalışmalar sonucu elde edilmiş ırklar olduğunu bilmiyoruz. Ancak görsel olarak rengarenk veya değişik formlardaki süs balıklarımızın bir genetik deformasyon sonucu üretildikleri, vahşi türlerinden genotip ve fenotip olarak değişime uğradıkları bir gerçektir. Bir çok akvaryum balığı üretilirken renk ve şekilsel fonksiyonları yakalamak için bir çok kan karıştırılır. Bunun sonucu ortaya çıkan ırk fenotip olarak güzel olsa da ırkın zayıf olmasına veya bozulup yok olmasına kadar gitmektedir. Ya da güzel bir ırkın korunmasında genetik olarak nelere dikkat etmemiz gerektiği atlandığında yine o ırkın bozulduğunu görmekteyiz. Onun için akvaryumbalıklarımızı üretirken genetik kurallara dikkat etmemiz gerektiğinin ve bunun kendimizi geliştirmemiz gereken bir konu olduğunu düşünmeliyiz. Lepistesler genetik yapıları ile fazlaca oynanan bir tür ve artık akvaryumlarda yaşatmasının zor oluşunun temel nedeni anlatıldığı üzere genetik daralmadır.

    Mendel Kanunları:

    Anne ve babadan gelen genler aracılığı ile tüm görünüş ve genetik yapı sağlanır. Her genetik yapı ya da kromozomlar çifttir ve bunlardan biri anneden diğeri ise babadan gelmektedir. Üreme sırasında anne ve babanın genetik yapısı önce ayrılmaktadır. Yani genetik yapıyı oluşturan allel çiftleri ayrı kutuplara çekilmektedir. Takiben annenin bir alleli ile babanın bir alleli birleşerek yavrulardaki genotipi (genetik malzemeyi) oluşturmaktadır.
    Yakın akrabalar arasındaki çiftleşme:
    Çok yakın iki akraba arasındaki çiftleşmedir. Birinci ve ikinci derecedeki akrabalıklar arasındaki çiftleşmeler olarak kısaca tanımlanabilir. Yavruların yavrular ile, yavruların ebeveynleri ile kırılması demektir. Bütün saf üretimlerin korunması amaçlanarak kullanılan yöntemdir.

    Uzak akrabalar arasında çiftleşme:
    Aynı özellikteki ırklardan uzak akrabalığı olanların çiftleştirilmesi veya yakalanan iyi özelliklerin korunması, iyi yönde geliştirilmesi amaçlanarak uygulanır.
    YIKIKTEMO,
    Saygılar...
    Not: Okuduğum bir dergiden kendimce aktarılmıştır. Bu dergi akvaryum dergisidir.2006/14 sayı.
     
  2. Neverlander

    Neverlander

    Mesajlar:
    2.924
    İsim:
    Abdullah Üüzümcü
    Konuyu şekillendirip hortlatalım... ;)

    Kalıtım Modelleri

    İnsanlar gibi cinsiyetlerin farklı kromozomların/kromozom kombinasyonlarının varlığı ile belirlendiği canlılarda kromozomlar cinsiyet belirlenmesine katılımlarına göre ikiye ayrılmaktadır. Bunlar otozom ve gonozomlardır. Otozomlar cinsiyet belirlenmesi hariç tüm vücudun oluşumuna katılan ve bu nedenle vücut kromozomları olarak adlandırılan kromozomlardır. Gonozomlar ise kısmen vücut oluşumuna/gelişimine katılsa bile varlıkları ile cinsiyetin belirlenmesini kesinlikle sağlayan bu nedenle de cinsiyet kromozomları olarak adlandırılan kromozomlardır. Genetik özellikleri belirleyen genleri gonozom ya da otozom üzerinde bulunması birbirinden farklı kalıtım şekillerinin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Otozomal kalıtımda erkek-dişi ayrımı olmaz ve bir genetik özellik her iki cinste eşit oranlarda ortaya çıkar. Buna karşın gonozomal kalıtımda erkek-dişi cinsiyet ayrımı vardır ve bu nedenle böyle bir genetik özelliğin erkeklerde ve dişilerde görülme oranı farklılık göstermektedir.

    Unutmayınız ki Mendel'in saptadığı kanunlar insanlar ve balıklar dahil tüm eşeyli üreyen canlılar için geçerlidir.

    Otozomal Kalıtım

    Otozomal Resesif

    [​IMG]

    Otozomal Dominant

    [​IMG]

    Eş Baskınlık (Ko-dominant)

    [​IMG]

    [​IMG]

    Gonozomal Kalıtım

    X'e Bağlı

    [​IMG]

    Y'ye Bağlı

    [​IMG]
     
  3. stablizer

    stablizer

    Mesajlar:
    278
    Peki fenotipe yansıyan özelliklerin çoğu gonozomlar vasıtasıylamı olur? Lepisteslerin kuyruk,dorsal,renk özellikleri konu olduğunda otozomal kelimesi daha az geçiyor.Genelde X yada Y dominant tabirleri kullanılıyor.
     
  4. Neverlander

    Neverlander

    Mesajlar:
    2.924
    İsim:
    Abdullah Üüzümcü
    Lepisteslerde kuyruk renk/desenini ile vücut desenini belirleyen genlerin büyük çoğunluğu X ya da Y kromozomları üzerinde yani gonozomlar üzerinde doğru... Vücut rengini belirleyenler ise daha çok otozomlar üzerinde... Lepistesler üzerinde bulunan noktaların yerlerini ve renklerini belirleyen genler ise hem otozomal hem de gonozomal olarak bulunuyor... Bu arada bazı otozomal genmleri dişiler taşıyorlar ancak dişi cinsiyette olmaları nedeni ile bu genlerin belirlediği renk/desen/benek fenotipleri baskılanıyor ve kendilerini gösteremiyorlar... Aynı insanlardaki kellik geni gibi... Kadınlar da kellik genini taşıyor ancak gen baskılandığı için kel olmuyorlar... Ancak erkek çocuklarına geni verdiklerinde erkek çocukları kel oluyor...
     

Sayfayı Paylaş