1. Hoş geldiniz, Akvaryum Portalı ailesine katılım için kendinizi hazır hissediyorsanız üye olun.
    Yardım sayfasından forum kullanım desteği alın.

Resif akvaryumunda aydınlatma

Başlığı 'İleri Seviye Deniz Akvaryumu Konuları' kategorisinde Montimahir tarafından 22 Temmuz 2014 başlatılmıştır.

  1. Montimahir

    Montimahir

    Mesajlar:
    5.723
    Yer:
    Bursa
    İyi bir SPS tankının yeterli şekilde aydınlatılabilmesi ve projelendirme aşamasında doğru yatırımların yapılabilmesi için, hakkında temel bilgi sahibi olunması gereken bazı aydınlatma terimleri ile başlayalım.

    Kelvin: Bir ışık kaynağının renk sıcaklığı/ışık ısısı değeridir(K).

    nm (nanometre): Bir ışık kaynağının yaptığı elektromanyetik ışınımın dalga boyu değeridir (ışık hızı(m/s)/frekans(GHz). İnsan gözü 380nm-740nm arasındaki dalga boylarını algılayabilmektedir.

    Bizi ilgilendiren ve PAR metrelerin genellikle kalibre edildiği değerler; 400nm-700nm aralığındadır.

    SPS ve LPS mercanlarda büyüme için en faydalı aydınlatma14.000 K sıcaklığıdır. Bu lambalar, seyir keyfi ve göz alıcı renklerin ön plana çıkarılması için genellikle 420-480nm aktiniklerle desteklenmektedir.

    Tuzlu su, yoğunluğundan dolayı tatlı sudan biraz daha fazla enerji soğurur. Bu nedenle, su yüzeyinden 25 santim ve daha üzeri derinliklerde konumlandırılan SPS ve LPS mercanlar için klasik 6500K (normal output) lamba kullanımı önerilmemektedir.

    9.000-10.000K arası lambalar soft ve LPS mercanlar için gayet yeterli büyüme sağlasalar da SPS ‘lerin büyüme hızlarını yavaşlatırlar.

    Ağırlıklı olarak Mh ve LED armatürlerde kullanılan 14.000K aydınlatmalar; 6.500-9.000-10.000K lambalara göre daha derinlere ulaşarak SPS ‘ler dâhil diğer tüm mercanlar için yeterli PAR seviyelerini sağlayabilir. Bu nedenle 40-75cm aralığında yüksekliğe sahip tanklarda 14.000K seçimi iyi bir tercih olabilir.

    14.500K 250W Mh lambanın spektrum grafiği...

    SpectralPlot250.jpg

    20.000K lambalar gözle görülür şekilde daha mavidir ve çoğu mercanın o güzel renklerini açığa çıkartır. Ancak tek başına kullanıldıklarında özellikle SPS’ lerin büyümeleri için yeterli olmazlar (hatta büyüme tamamen durabilir).

    Mercanlar için en uygun faydalı fotosentetik ışınımı(PUR) sağlayan aydınlatmalar, 14.000-20.000K arasındaki 18.000K değerindeki lambalardır.

    SPS tankında değişik Kelvin ve Spektrum aralığına sahip T5 kombinasyonları...

    değişik t5.jpg

    LED üreticileri, büyüme için bu en uygun Kelvin değeri ile birlikte aynı zamanda göze hoş gelen renkleri de yakalayabilmek için;

    400-420 nm Mor, 420-440 nm Çivit mavisi, 440-490 nm Mavi, 490-570 nm Yeşil, 570-585 nm Sarı, 585-620 nm Turuncu ve 620-780 nm Kırmızı gibi farklı dalga boylarındaki LED çeşitlerini bir arada kullanmaktadır.

    Bir LED üreticisinin LED dizilimi ve elde edilen spektrum grafiği(spektogram).

    hydra.jpg

    LÜKS: Aydınlanma şiddeti birimidir (lümen/metrekare). Lüksmetre ile ölçülür(lx). Birim yüzeye düşen ışık akısı şeklinde de tanımlanabilir.

    Lüksmetreler sadece insan gözünün en duyarlı olduğu yeşil renk aralığındaki aydınlanma şiddetini ölçerler. 580 nm üzerindeki dalga boylarını ölçemeyeceklerdir. Yapılan araştırmalara göre bir akvaryumun en derin bölgesi, minimum 3.000 lx yoğunlukta aydınlatılabilmelidir.

    Doğadaki mercan resiflerinde bu değerler; suyun hemen üzerinde:110.000-120.000, yüzeyin bir metre altında ise 20.000-25.000 lx olarak ölçülmüştür.

    Bu nedenle SPS bakılan normal bir tankta bu değerin çok daha fazla olması gerektiği öngörülmektedir(15.000 lx civarı).

    Bir SPS tankında lüks ölçümü...Armatür sudan 17.5, tabandan 50 cm yukarıda.

    reading.jpg

    Akvaryumlarımız, belirli bir yükseklik ve taban alanına sahip düzenekler olduğu için lambaların lümeninden çok lüks değerlerini incelemek daha faydalı olacaktır.

    Örnek vermek gerekirse; 1000 lümenlik bir lamba, bir metre yarıçapındaki hayali bir kürenin her bir metrekarelik alanını 1000 lx şiddetinde aydınlatacaktır. Yarıçapı 10 kat büyütürseniz bu değer 100 lx’ e düşecektir. Akvaryumlarımızın ve armatürlerimizin yüksekliğini ayarlayarak farklı şiddette ışık elde etmemiz mümkündür.

    PAR: Fotosentetik Aktif Işınım. 400-700nm aralığında, tüm fotosentetik organizmaların fotosentezde kullandıkları spektrum aralığıdır (Bitkiler ve simbiyotik mercan algler).

    Simbiyotik algler mercanların besin ihtiyacının yaklaşık %90’ını karşılamaktadır. Bu alglerini kaybeden mercan eğer dışarıdan yeterli besin alamazsa giderek ölüme yaklaşır.

    Bitkiler ve zooxhanthellae’ ler bu spektrumun sadece belirli bir kısmını kullanmaktadır. Bu faydalı kısma da PUR (fotosentetik faydalı ışınım) aralığı denilmektedir.

    .Piyasadaki bir armatürün sunduğu yüksek PAR değerlerinin spektogram grafiğinde hangi aralıklarda olduğuna bu nedenle dikkat edilmelidir.

    Fotosentetik omurgasızların (mercan) en iyi tepki verdiği PUR aralıkları; 400-550nm ve 620-740nm ‘ dir.

    400-700nm arasında, farklı bölgelerde dağınık spektrum grafiğine (spektogram) sahip bir lamba 300 PAR ve üzeri ışınım yapsa bile, bu enerjinin çoğu canlılar tarafından kullanılmaz ve enerji (elektrik) israfından başka bir şey değildir.

    Bu nedenle lamba veya LED armatür alırken, öncelikle spektrum grafiğinin incelenmesi gereklidir. Bu grafikte PAR metrenin ölçebileceği tüm dalga boyları görülebilir.

    Uygun PUR aralığına sahip bir lambanın akvaryum tabanında sağlayacağı 150 PAR’ lık ışınım, ışık ihtiyacı yüksek tüm canlılarınızın büyümelerine rahatlıkla yetecektir.

    Kalabalık bir SPS tanknıda PAR ölçümü...

    par.jpg

    ”Yeni LED armatürüm gözüme eski T5 veya Mh lambam kadar kuvvetli görünmedi, ben de sonuna kadar açtım…” (foton bombardımanı yaptım haberim yok)


    İşte hobicilerin en sık hata yaptıkları nokta budur.


    LED aydınlatmaların ayarlandığı PUR dalga boyları insan gözünün en düşük algıladığı spektrum aralıklarında olduğu için, akvaryum bize karanlık görünse bile sağladığı enerji mercanlar için aslında oldukça yeterlidir. Aynı şey aktinik lambalar için de geçerlidir.


    UV lambalar yanarken çıplak gözle bakılmamasının bir diğer nedeni de budur. Dalga boyundan dolayı bize sönük görünen lamba, aslında çok kuvvetli şekilde göze zararlı ışınlar saçmaktadır.


    Resif tanklarının aydınlatmasında detaya inmek veya yatırımını buna göre yapmak isteyen meraklı hobiciler, Apogee MQ-200 marka bir PAR metre edinebilirler.


    PAR metre lambalarınızın ne zaman değişmesi gerektiği ve mercanların konumlandırılması konularında işinizi fazlası ile görecektir.

    Kaynak: KELVIN LUX LUMENS PAR PUR • LED Aquarium Lighting • Orphek
     
    burak ozu, zipkinteam, ozgun_cyprus ve diğer 10 kişi bunu beğendi.
  2. veysel

    veysel

    Mesajlar:
    14.685
    Yer:
    ankara (aydın)
    Bir örnek olsun bende bu aydınlatmanın tonunu seviyorum. Fotosunu arşivime attım yeni tankımda bunu yakalayabilecek miyim bakalım.
    fts_feb_13_2014.jpg fts_apr_06_2014.jpg
     
    burak ozu, zipkinteam, Nadir ve diğer 13 kişi bunu beğendi.
  3. Montimahir

    Montimahir

    Mesajlar:
    5.723
    Yer:
    Bursa
    Öncelikle link için teşekkürler :). Kullanılan aydınlatma: Kessil A350W, 90 wattlık 10 cm çapında bir LED spot.

    iki kanal sayesinde spektrumu ile önceden ayarlanmış aralıklarda oynanabiliyor.

    A350_Feature_img02.gif

    Tüm kanallar açık veya ayrı ayrı yakılabiliyor.

    1.jpg

    Farlklı lensler ile lambadan 60 cm uzaklıkta ölçülen Lümen değerleri ve ışık açısı.

    img_05.gif img_07.gif

    img_06.gif img_08.gif

    Bu da bir video...

     
    zipkinteam, basma tulumba, ybarbaros ve diğer 4 kişi bunu beğendi.
  4. veysel

    veysel

    Mesajlar:
    14.685
    Yer:
    ankara (aydın)
    Evet gerçekten güzel bir led, aşağıdaki fotoda radium aydınlatma ve kessil arasındaki fark rahat görünüyor. Radiumda kalite ürünler arasında gösteriliyor dış ülke hobicileri arasında.
    Kessil solda radium sağda.
    IMG_3243.jpg
     
    basma tulumba, Erdem. ve TencoMelih bunu beğendi.
  5. Fatih BARLAS

    Fatih BARLAS

    Mesajlar:
    6.767
    Yer:
    Pendik
    İsim:
    Fatih BARLAS
    basma tulumba, TencoMelih ve Montimahir bunu beğendi.
  6. MESUT_KERİM

    MESUT_KERİM

    Mesajlar:
    7.606
    Yer:
    ANKARA
    İsim:
    Mesut Arıkan
    Mahir eline saglik guzel bir çalışma olmuş.
     
    basma tulumba bunu beğendi.
  7. Montimahir

    Montimahir

    Mesajlar:
    5.723
    Yer:
    Bursa
    Bu linkte Sanjay Joshi' nin aydınlatma ile ilgili detaylı arşivini bulabilirsiniz (makaleler, LED PAR değerleri, uygun Mh/balast kombinasyonları, Mh karşılaştırmaları herşey var).

    Manhattan Reefs - Sanjay's Lighting Guide

    Bu da Sanjay' ın T5 markaları PAR grafiği...

    t5lightspar.jpg

    ATI

    Sun Pro 357
    Aquablue 336
    Blue Plus 311
    Actinic 137

    D&D/Giesemann

    Midday 325
    Aquablue 324
    Actinic Plus 264
    Pure Actinic 157

    UVL

    Aqua sun 345
    Actinic White 293
    Super Actinic 210

    AquaZ

    Sun Pro 285
    Ocean Pro 323
    Blue Pro 266

    Helios

    Daylight 309
    Super Blue 225

    Current Sun Paq

    Daylight 10K 272
    Blue 252

    GE Daylight 340

    ATI, Giesemann, Aquascience hobide en fazla bilinen ve önerilen markalar. Bunların dışında; GE/Phillips Daylight, Narva, Sylvania, Sfiligoi, Osram gibi markalar kullanılabilir.

    Özellikle General Electric' in 6500K daylight lambasına yurtdışı forumlarda çok sık rastlanıyor.
     
    zipkinteam, slayt, basma tulumba ve diğer 3 kişi bunu beğendi.
  8. basma tulumba

    basma tulumba

    Mesajlar:
    2.253
    Yer:
    Ankara
    İsim:
    Burhan Mutlu
    Mahir hocam süper olmuş.

    Veysel abinin koyduğu fotodaki shimmering efekti nasıl sağlanmış acaba? Yükseklikle alakalı bir durum mudur bu? Kessil daha önce gördüm, böyle bir efektle alakası yoktu. Cidden hayran kaldım fotodaki tanktaki renk tonlamasına.
     
    Montimahir bunu beğendi.
  9. YIKIKTEMO

    YIKIKTEMO

    Mesajlar:
    30.767
    Yer:
    İstanbul
    İsim:
    Temel Sert
    Gördüğüm en kapsamlı aydınlatma makalesi olmuş. Ellerine sağlık Mahir. Eklenecek pek bişey yok, okuyup öğrenmek yeter.
     
    sinsitilki, basma tulumba ve Montimahir bunu beğendi.
  10. Montimahir

    Montimahir

    Mesajlar:
    5.723
    Yer:
    Bursa
    Shimmer efekti biraz da su yüzeyindeki dalgalanma ile alakalı, Mh ve LED ile gayet güzel oluyor.
     
    basma tulumba bunu beğendi.
  11. Montimahir

    Montimahir

    Mesajlar:
    5.723
    Yer:
    Bursa
    Resif aydınlatması konusunda cidden uzun ve güzel bir video...

     
    zipkinteam, TencoMelih, Alparslan ve diğer 2 kişi bunu beğendi.
  12. Montimahir

    Montimahir

    Mesajlar:
    5.723
    Yer:
    Bursa
    phototropicresponse.jpg

    Yukarıdaki grafikte fotosentez işleminin verimli olarak çalışması için gerekli PAR/spektrum grafiği yer alıyor.

    A: Fototropik uyarılma: Işık kaynağına doğru eğilim gösterme. İçinde klorofil bulunan bitki veya alg (bizim konumuzda zooxhenthellae' ler) fotosenteze başlamak için ışık kaynağına yöneliyor.

    B: Fotosentetik uyarılma: Klorofil içeren "fotosentetik reaksiyon merkezi" proteinleri ışık kaynağından gelen enerjiyi soğurmaya başlıyor (Fotosentez başlangıcı).

    C: Klorofil Sentezi: Son olarak; bitkisel bir hormon olan "cytokinin" doğru spektrumda ışık aldığında (670nm civarları) çeşitli metabolik ve kimyasal reaksiyonları başlatıyor ve böylece bitkiler, yosunlar ve zooxhenthellae' ler beslenip büyüyebiliyorlar.

    Yani aydınlatmada yeterli PAR 670 nm spektrum aralığı bulunmazsa fotosentez (büyüme ve çoğalma) tamamlanamıyor. Sonuç; büyümeyen bitkiler ve sağlıksız mercanlar :).

    Başka bir deyişle;
    A:[420-500nm] Mercan uyanır ve ışık kaynağına döner...
    B: [570~620nm] Fotosentetik hücreler son aşama için faaliyete geçer...
    C: [ 620-700nm] Fotosentez ile mercan kendine besin oluşturur.

    Gelelim Klorofil A ve Klorofil B' ye...

    chlorophyllab.jpg

    Klorofil A, canlıya enerji sağlanmasında daha üretkendir, ancak Klorofil B 'nin desteği ile canlı Klorofil A' dan çok daha verimli şekilde faydalanabilir.

    Üstteki grafikler genel anlamda aydınlatmalarımızda olması gerekeni anlatıyor, ancak farklı derinlikteki mercanların Klorofil A,B kullanım grafikleri değişmektedir. Lagün de çok ışık alan bir Favia ile bir derin su Acrosu farklı spektrumlardan faydalanabilmektedir.

    http://www.reefcentral.com/forums/showthread.php?t=2196318
     
    zipkinteam, murat parin, TencoMelih ve diğer 4 kişi bunu beğendi.
  13. YIKIKTEMO

    YIKIKTEMO

    Mesajlar:
    30.767
    Yer:
    İstanbul
    İsim:
    Temel Sert
    Vay be.:) Hobiyi bilimsel yapalım böyle arkadaşlar. Değerli kaynaklar bunlar, ellerine sağlık Mahir.temo19
     
  14. Montimahir

    Montimahir

    Mesajlar:
    5.723
    Yer:
    Bursa
    Sunumun 40.dakikasında, yanlış anlamadıysam; 650nm' de tepe yapan Fiji Purple için "pek te gerekli değil, cyano nun da en bayılacağı lambadır" deniyor.

    Tamamını mutlaka izlerseniz; aydınlatma, pigmentler, doğru spektrum, mercan renkleri konusunda sorulacak sorunuz kalmayacaktır. Tüm konuların özeti şeklinde adeta ders niteliğinde...
     
    TencoMelih ve YIKIKTEMO bunu beğendi.
  15. Fatih BARLAS

    Fatih BARLAS

    Mesajlar:
    6.767
    Yer:
    Pendik
    İsim:
    Fatih BARLAS
    Aldığımız lamba ve kombinasyon için yukarıdaki klorofil a ve b çizelgesi değerli bir kaynak. Eğer fotosentetik canlı besliyorsak tabiki. Fiji kırmızı sarı karışımı specktrumu desteklemek için kullanılıyor. Genel lambaya yardımcı lamba .
     
  16. Montimahir

    Montimahir

    Mesajlar:
    5.723
    Yer:
    Bursa
    Bu abinin dediğine göre doğal ortamı en iyi taklit eden, hem renk hem büyüme için gereksiz watt harcamayacağınız spektrum Radium 20000K MH' lambada bulunmakta. Lambanın spektrumu gerçekten de okyanuslardakine çok yakın. Diğer tür lambalarda ise yakalamamız gereken spektrum siyah çerçevedeki gibi...Film 2012' ye ait, o tarihte bu spektrumu veren tek LED Kessil'in 150 watt' lık ledleriymiş...

    400 watt Radium 20.000K Mh spektrumu tamı tamına faydalı spektrumu tutuyor.

    rede.jpeg

    Bu da ışığın okyanus suyuna nüfuz etme spektrumu...

    rere.jpeg

    Bu ikisinin üstüste bindirilmesi...

    Screenshot 2014-10-05 17.57.42.png

    Alttaki kutuda yaklaşık faydalı spektrum grafiği var, üsttekilerde sağdaki tepe için (sarı ve kırmızı spektrumlar) aslında gerekli değil demiş...

    Screenshot 2014-10-05 17.56.33.png

    Üst mesajlardaki Kessil LED spot' un spektrum grafiği de kutudaki ile aynı, Kessil dersine iyi çalışmış görünüyor.
     
  17. Fatih BARLAS

    Fatih BARLAS

    Mesajlar:
    6.767
    Yer:
    Pendik
    İsim:
    Fatih BARLAS
    Benimde en beğendiğim, daha öncede kullandığım bir lambadır radium. Keşke uygun armatür bulabilsek 400 wattlık tak bitane bak keyfine :)
     
  18. veysel

    veysel

    Mesajlar:
    14.685
    Yer:
    ankara (aydın)
    Radıum mh lamba ve kessil led gerçekten kaliteli fiyat olarak da pahalı olmasına rağmen bunu hak ediyorlar. İkisi arasında tercih yapılması gerekiyorsa kullanım ömrü açısından ledi tercih ederim.
    Bu arada BUrhan arkadaşımızla radıum mh la ilgileniyorduk. Kargosu tek lambadan pahalıya geliyordu. Ampül 85 dolar civarı iken kargo neredeyse bunun iki katı fiyat çıkarmışlardı, sen nasıl temin ediyordun Fatih.
     
  19. Montimahir

    Montimahir

    Mesajlar:
    5.723
    Yer:
    Bursa
    Fatih BARLAS bunu beğendi.
  20. Fatih BARLAS

    Fatih BARLAS

    Mesajlar:
    6.767
    Yer:
    Pendik
    İsim:
    Fatih BARLAS

    İstanbulda ithalatçısı var Murat kardeşimi aldı yönlendirmiştim. Perpada Veysel.
     
    veysel ve Montimahir bunu beğendi.

Sayfayı Paylaş