1. Hoş geldiniz, Akvaryum Portalı ailesine katılım için kendinizi hazır hissediyorsanız üye olun.
    Yardım sayfasından forum kullanım desteği alın.

Ufak ölçekli Banggaii üretimi ekonomisine giriş

Başlığı 'Deniz Akvaryumu Üretim Forumu' kategorisinde Montimahir tarafından 7 Kasım 2013 başlatılmıştır.

  1. Montimahir

    Montimahir

    Mesajlar:
    5.730
    Yer:
    Bursa
    Ban101 - Ufak ölçekli Banggai üretimi ekonomisine giriş

    Dünyadaki tüm ufak üreticilerin gelişim ve işletimleri, öncelikle yerel ve bölgesel canlı piyasasının gidişatına bağlıdır. Stok talep grafiği, inişli çıkışlıdır ve kesinlikle mevsimsel değişikliklere uğramaktadır. Ev ya da garaj üreticileri; ithalatçılar, büyük ölçekli ticari üretim haneler ve balık çiftliklerinden sonra, akvaryumculara canlı sağlayan ve “her daim ikinci planda tutulacak” yöresel canlı sağlayıcı konumundadırlar.

    Hobinin üretim tarafına geçecek ev hobicisinin dikkate alması gereken konular öncelikle;

    - Bu işten zengin olma hayalleri kurarak başlamamak.

    -Kendisinin ve ailesinin gelir gider dengelerini bozmayacak şekilde yatırımlar yapmak ve oluşabilecek zarar veya risk tablosunu, kendisi veya ailesini “maddi açıdan sarsmayacak şekilde” gerçekçi olarak hesaplamak.

    -Baştan dikkatli plan ve program yapmak, işe ufak ölçekte başlamak ve yavaş, doğal şekilde büyümeye gitmek olarak gösterilebilir.

    Dünya’nın önde gelen tropik balık üreticileri, şu anda piyasayı doyuracak şekilde Banggaii kardinal üretimi yapmamaktadırlar. Bunun nedenleri arasında; Banggaii’ lerin hayat döngülerinin diğer larva veren tropik balıklara benzememesi, üretim protokolleri ve operasyon rutinlerinin farklı olmasıdır.

    Her kuluçkadan alınan yavru sayısının diğer türlere göre çok daha az olması, yeni yatırımlar ve maliyetleri de beraberinde getirdiğinden, balıkların büyük çoğunluğu halen Endonezya’ da ki yerel bölgelerden vahşi olarak yakalanmaktadır.

    Bilindiği kadarı ile 2012 yılında Tayland’ da bir firma büyük ölçekli Banggaii üretimine başlamıştır. Tüm yukarıda yazılanlardan sonra, kamuoyunda “Banggaii kardinallerin karlı bir şekilde üretilemeyeceği” düşüncesi hâkim olmuştur.

    MÜŞTERİ PORTFÖYU OLUŞTURMAK

    İş artık yavaş yavaş hobiden çıkmaya ve küçük ölçekli bir işletme planı almaya başladığında, yani ikinci aşamada cevaplanması gereken sorular;

    -Canlılarımı kime pazarlayacağım?

    -Canlı satış hacmim ne kadar olacak?

    - Bu bana maddi ve manevi açıdan nelere mal olacak?

    Bu sektörün devi ve en büyük piyasası olan Amerika örneğinde, Banggaii fiyatlarının hobiye ilk tanıtılma dönemi hariç, fiyatlarının son 5 sene içinde çok ta fazla oynamadığını göstermektedir. Balığın akvaryumcularda satış fiyatları; 30-50 dolar arasında, çiftlerin satışı da 80-100 dolar arasında değişmektedir.

    Akvaryum dükkânlarının belirlediği canlı satış politikaları; bulunduğu şehre, konumuna, iş hacmine, giderlerine ve canlı stoklarına göre değişmektedir. Büyükşehirlerdeki üst seviye dükkânlarda geliş fiyatının 4 katına kadar satışlar yapılabilirken, ufak ve kıyıda köşede kalmış dükkânlarda fiyatlar gelişin 2-2,5 katı olarak belirlenebilmektedir. Bu nedenle dükkânların canlı alış politikaları da değişkendir.

    Bu işe girişen üretici; tüm yerel ve Türkiye çapındaki akvaryumcuları gezerek, Banggaii fiyatlarının ortalama değerlerini öğrenmek ve dükkân yetkilileri ile konuşarak, akvaryum üretimi canlı alıp almayacakları konusunda mülakatlar gerçekleştirmelidir.

    Amerika’ da vahşi yakalanmış Banggaii satış fiyatları ortalama 40-45 dolar, her zaman daha fazla ilgi gören yerli üretim balıklar için bu aralık; 20-30 dolardır (Vahşi yakalanan balıklarda ölüm oranının daha fazla olması (BCIV virüsü) ve her türlü yeme ilgi göstermemelerinden dolayı yerli üretim balık her zaman daha fazla talep almaktadır). Peki, daha fazla ilgi görmesine rağmen, kültür balığı, vahşi yakalanmış balıktan nasıl ve neden pahalı olmaktadır?

    Hobiciye direkt satış (perakende)

    Balıklarınızla çok iyi ilgilendiniz, hiçbir kuluçkayı kaçırmadınız diyelim. Bu durumda sağlıklı bir çiftten yılda ortalama 180 yavru alabilirsiniz. Bu yavruları (dört aylık süreçte) direkt hobiciye, yerli üretim piyasa fiyatının en üst seviyesinden verdiğinizi düşünelim, bu durumda hepsini elden çıkarttığınızda, yıllık geliriniz; 180 x 30 = yıllık 5400 dolar olacaktır. Ancak ufak ev üreticisinin, hobici ile doğrudan ilişkileri ve taleplerini karşılama konusunda bazı sıkıntılar bulunmaktadır.

    Öncelikle, bu sizin için daha fazla emek ve sabır isteyen bir satış politikası olacaktır. Her müşterinizin ortalama 6 balık alacağını varsayarsak, bu yılda 30 ayrı kişi ile bağlantı kurmanızı gerektirerek, 30 ayrı yollama işlemi ve bu sırada yaşanacak canlı ölüm kalım problemleri ile uğraşmanıza neden olabilir.

    Hobiciye direkt satış, yılda sadece birkaç düzine balık üretimi ve satışı yapacak ev hobicileri için daha uygun bir politika gibi görünmektedir. Fakat bu kadar az üretim, yıllık giderlerinizi karşılayabilecek midir?

    Yoksa zevk için bile olsa girdiğiniz bu maceranın kısa süre içinde sıkılıp sonlandırılmasına neden olabilir mi? Bunları en baştan düşünmeniz gerekebilir.

    Hobiciye direkt satış yapan arkadaşların en sık yaptıkları hatalar:

    -Canlılarını piyasa fiyatının çok altında satmak.

    -Maddi ve manevi emeklerinin karşılığını bu şekilde hiçe saymak.

    -Canlının yöresel piyasasını düşürerek, mecazi anlamda piyasayı öldürmek.

    Unutmayın, balığınızın piyasa fiyatları ne kadar düşerse, evde üretimi de o kadar gereksiz hale gelmektedir. Bu nedenle tüm amatör üreticiler, canlılarını “gerçekten hak ettikleri, piyasaya uygun fiyatlardan satmak” durumundadır.

    Yerel dükkânlara satış( toptan)

    Canlılarınızın satış hacmi yükseldiğinde,( kimse evinde ya da garajında, aylar boyunca elinde yüzlerce banggaii ile yaşamak istemez) pazarınız da ister istemez değişmelidir. Bu durumda ikinci basamak, daha fazla canlıyı, tek seferde elden çıkartabileceğiniz “yerel dükkânlar” olacaktır.

    Banggaii’ lerin Amerika’daki toptan fiyatları ortalama; 13-20 dolar olarak değişmektedir (direkt hobiciye satış fiyatından %33 düşük). Soytarıların fiyatları ise; türüne göre 2-3 dolar ile 5-8 dolar arasındadır.

    Banggaii’ ler bu durumda “birim fiyat” olarak avantajlı görünse de, üretim verimliliği açısından soytarılar bu açığı fazlası ile kapatmaktadır. Yine yıllık üretiminiz olan 180 kardinali, tek seferde bir dükkâna (tavan fiyattan) verdiğinizi düşünelim, bu durumda yıllık geliriniz; 180 x 15 = 2700 dolar olmaktadır.

    Dükkânlara direkt satış politikası konusunda, işletmeciler ile sağlam ve sürdürülebilir ilişkilerin kurulması gerekmektedir.

    Dükkânlarla kurulacak ilişkiler, artık profesyonelliğe atılan ilk adımlardır. Canlılarınızın stok durumunu güncel olarak takip etmeniz, dükkânlara bildirmeniz ve satış karşılığı fatura kesmeye başlamanız gerekebilir.

    Bir profesyonel olarak; güven kazanmanız ve işlerinizin devamlılığı için, her türlü çağrıya anında cevap vermeniz, telefonlara, maillere hızlıca dönmeniz gibi, tıpkı bir işletmeci gibi davranmanız da gerekmekte.

    Dükkânlar; haklı olarak; her zaman aynı standartlarda canlı göndermenizi, hasta ve özürlü balıkları ayırmanızı, hatta imha etmenizi talep edebilirler. Bu tip olumsuzlukları düşünerek doğru adımlar atmanız, piyasadaki itibarınızı da sağlamlaştıracaktır. Bu şekilde bir aylık üretiminizi tek seferde elinizden çıkartmanız mümkündür.

    Bazı işletmeler, sizden balık karşılığı; başka bir canlı ya da yem, donanım vs. takası teklif edebilirler. Bu durumda canlılarınızın gerçek karşılığının alınması için dikkatli olunmalıdır. Canlı karşılığında yapılacak takaslarda, karşılığında aldığınız her türlü malın, canlının fiyatlarının geliş fiyatlarından hesaplanması gerekmektedir. 15 dolarlık balığınıza karşılık, 15 dolarlık yem almak aslında aldatıcıdır. Çünkü o yemin dükkâna giriş fiyatı aslında daha düşüktür.

    Bu nedenle (piyasada zor bulunsa da) canlılarınızın karşılığını direkt nakit olarak alabileceğiniz işletmeler ile çalışmak, sizin açınızdan daha kolay olacaktır.

    Çiftlik ( vahşi ithalat ) fiyatından satış

    Yıllık üretiminiz, yerel dükkânların bir sene içindeki talebinden fazla duruma geldiyse, artık olayı aştınız demektir. Bu durumda yapmanız gereken, bir ithalatçı ya da toptancı ile bağlantı kurmaktır. Ne yazık ki bu ölçekte işletmeler, ev hobicisine “en az ihtiyacı olan” kurumlardır, tabii yılda 1200 balıktan fazla ciddi bir üretim kapasiteniz yoksa.

    Banggaii’ lerin ithalat fiyatları; Amerika’ da 6-10 dolar (son satış fiyatından %77-85 oranında daha düşük) arasında değişmektedir. Yıllık üretiminizi bir toptancıya vermeyi düşünürseniz, balık başına 7 dolar gibi bir fiyattan verdiğinizde, yıllık geliriniz çift başına 7 x 180 = 1260 dolara kadar iniyor.

    Ancak yılda 180 değil de ayda 200 balık sattığınızda, yıllık kazanç 200 x 12 x 7 = 16800 dolar olacaktır.

    Tabii ki 200 balığın piyasaya sürülebilmesi için; 13-15 adet damızlık banggaii çiftinizin aralıksız yumurtlaması ve her kuluçkadan yine ayda 15 yavruyu kayıpsız büyütmeniz gerekmekte.
    Büyük işletmelerin, aslında üretilmesi ve yetiştirilmesi daha kolay olan Banggaii üretimine neden gönülsüz olduklarını yukarıdaki hesaptan anlamış oluyoruz.

    Larva bakımı, büyütmesi, yemlenmesi daha zahmetli, ancak üreme açısından çok daha verimli olan soytarılar, en azından tuz, elektrik, su gibi giderlerinizin karşılaması açısından her zaman bir adım önde görünüyorlar.

    Bu işin efsane ismi Joe Lichtenbert, 21 sene boyunca, sadece soytarı üretimine ağırlık vererek, yavru başına 4 dolar gibi, taban sayılabilecek bir birim fiyattan satmış. Sadece toptancılar ile çalışarak, yaklaşık 900.000 dolar kar edebilmiş (yılda 43.000 dolar civarı, yıllık yavru satış âdeti: 10.750 yavru) ve sonunda bu işten emekli olmuştur.

    Çok uç bir örnek olmakla birlikte, ülkemizde ev hobicisinin ayda yaklaşık 900 yavru soytarı üretmesi imkânsız gibi. Üretilse de piyasaya ayda 900 yavru soytarı girmesi herhalde şu anki yurtdışından yapılmakta olan tüm aylık soytarı ithalatının oldukça üzerinde bir rakam(tahmini).

    Ülkemizdeki amatör ev üreticisinin bu rakamlara ulaşması ve bunun için uğraşması oldukça zor görünüyor. Bu nedenle; üretim kapasitelerini, masraflarını, pazar paylarını ve müşteri portföylerini en başından belirlemek ve buna göre yatırım yapmaları gerekmektedir.

    Profesyonelliğe adım atan hobicinin, satış politikası ve üretim hacmini baştan planlamasının faydasının yanında, her pazarda faaliyet göstermeyi düşünmesi de risklidir. Özellikle dükkânlar ve toptancılar, üreticinin aynı zamanda forumlarda direkt hobicilere farklı fiyatlardan satış yapmasını hoş karşılamayabilirler. Bu nedenle tek bir hedefe odaklanmak, hem piyasadaki itibarınızın korunması, hem de bu işe olan dikkatinizin dağılmaması açısından önemlidir.

    Ülkemiz şartlarında butik çalışmak, piyasada az bulunan ya da az gelen canlılara yönelmek, şu an için daha uygun gibi görünüyor.

    Sonuç

    Ufak amatör üretici bu işten kar edebilir mi? Tüm bu özet yazılar başlangıçta size olumsuz gelebilir, ancak cevap “Evet”.

    Kişiden kişiye değişmekle birlikte; deniz yaşamı ve canlıları konularındaki birikim ve yeteneğiniz, tecrübeniz, kararlılığınız, insanlar ve ticari işletmeler (potansiyel müşterileriniz) ile olan ilişkileriniz tüm bu başarınızı etkileyecektir.

    Günlük ve haftalık uğraşınız ve buna ayırdığınız zaman, damızlıklar ve diğer canlı stokunuzun düzenli kontrolü ve işletilmesi de tabii ki veriminizi önemli ölçüde değiştirecektir. Joe Lichtenbert’ in 21 sene boyunca vaktinin neredeyse “tümünü” üretim hanesinde geçirdiğini unutmayın.

    Bunca emek ve zamana değer mi? En ufak akvaryum bile, haftada birkaç saatlik bakım gerektirmektedir. Kapasiteniz artmaya başladıkça, bu iş için ayırmanız gereken zaman da artmaktadır.

    Balık üretim hanenizi tasarlarken alacağınız; otomasyon, yaratıcı planlama kararları bu bakım ve ilgi süresini kısaltsa da, her gün mutlaka ufak kontroller yapmanız gerekecek.

    Bu işle ilgilenecek herhangi bir çalışan, ya da dost bir hobici bulamazsanız, kendinizi rutin tatillerinizi ertelemeye başlamış, hafta sonları tamamen üretim hanenize kapanmış, ailenizi ve çevrenizi ihmal eder hale gelmiş olarak bulabilirsiniz. Dikkatli olmakta fayda var.

    Banggaii üretimi, soytarı üretimine göre daha az emek ve zaman gerektirmektedir. Canlılarınızı bir gün ihmal etmeniz ölümlerine yol açmaz. Her gün artemia çıkartmak ve bir sonraki yemleme için buzdolabında stok tutmak, soytarı larvaları için gereken fitoplankton ve rotiferler ile uğraşmaktan daha kolaydır.

    Üretim konularında verim, sorumluluklarınızı eksiksiz yerine getirdiğiniz sürece yükselecektir. Bu nedenle ayırabileceğiniz zamanı çok iyi hesaplayın, hatta hesapladığınız zamanı iki ile çarpın, canlılarla geçen vaktin, çok hızlı uçup gittiğini unutmayın.

    Piyasa faktörlerini ve talepleri çok iyi araştırın, bir işletme planı oluşturun ve sadece tek bir plana sabit kalmayın, ikinci ya da üçüncü planlarınızı yedekte tutun. Bir seferde 10-15 çift alarak, derin sulara hızlıca dalmayı asla düşünmeyin. Modüler sistemler kurarak kendi kapasitenizi kendiniz belirleyin.

    Banggaii türü için ev üreticisinin emekleri her zaman değerli olacaktır, çünkü bu tür kendi habitatında yok olmaya yüz tutmuş ve avlanması çok kolay olan ve sonuçta doğadan aşırı toplanan bir canlı.

    Avcılar, bu balıkların ev olarak seçtikleri; denizkestaneleri, anemonlar ve mercanlara sadece bir kepçe sallayarak onlarcasını kolaylıkla yakalayabiliyorlar, çoğu ithalat sırasında kaptıkları BCIV virüsünden etkileniyor, kuru yeme zor alışıyorlar ve bu nedenlerden dolayı maalesef evlerimizde uzun yaşamıyorlar.

    Kim bilir? Belki de 2000’ ler de yaşanan; tüm ithalat Banggaii’ lerin BCIV virüsü yüzünden toplu olarak ölmeleri ve virüsü diğer tropik balıklara da yayma olayları bizim için önemli bir mesaj içeriyor.

    Kaynak: "Banggaii Cardinalfish, a guide to captive care, breeding & natural history", Ret Talbot, Matt Pedersen, Matthew L. Wittenrich, Gerard Allen, Martin Moe, Roy Yanong, Thomaz Waltzek. Reef to Rainforest Media, 2013.
     
    Oceanic, murat parin, erdoganv ve diğer 3 kişi bunu beğendi.
  2. YIKIKTEMO

    YIKIKTEMO

    Mesajlar:
    30.767
    Yer:
    İstanbul
    İsim:
    Temel Sert
    Mahir süper bir kaynak olmuş yürekten Kutlarım. Ben yazıyı okudum, hesap kitap güzel yapılmış ama bizzat yaşadığım bir örnek var.

    Ben Banggaii kardinal yavrularindan para kazanmanın mümkün olmadığını düşünüyorum. Daha geçen gün getir yavruları 20 liradan alırım dedi bir esnaf. Tabii benim bunları satmak gibi bir niyetim olmadı çünkü bir çift balık var ve onları da öylesine bir anlık kararla almıştım.

    Yavrular 4 ayda adam boyuna ya geliyor ya gelmiyor. Bunlara Rotifer, artemia, donmuş yem, larva yemleri verecek düşünen arkadaş, suyu, tuzu ve elektrik derken 20 lira veya hadi 30 lira külliyen zarar olur. Adam sana ithalat ettigindeki fiyati söyleyince şaşırıyorsun. Tabiî satin almak isteyince 45, 50 lira oluyor ve kendilerince bir sürü gerekçe var. Çok öldü, bunlar pahalıya geldi, bunlar çok suda geldi vs vs.
     
    Oceanic ve Montimahir bunu beğendi.
  3. Montimahir

    Montimahir

    Mesajlar:
    5.730
    Yer:
    Bursa
    Teşekkürler abi. Yazdıklarına ve yaşadıklarına aynen katılıyorum.

    Evde Banggaii üretimi için; sanırım olaya sadece etik olarak bakıp, hobiye ve okyanuslardaki doğal akrabalarına katkı sağlandığını düşünerek kendini tatmin etmek gerekiyor. Kısaca; bu işi zevk alarak, tadına vararak yapmak.

    Kitabı yazan bilim insanları, (anladığım kadarı ile) doğadan toplanan balıklar "sürdürülebilir" miktarda avlandığı ve yerel kültürleri yapıldığı sürece, doğadaki neslin devamı ve tuzlu su hobisinin devamılılığı açısından pek sorun olmayacağını vurguluyorlar. Hawai' den sonra Endonezya hükümeti de olaya uyanmış durumda ve yerel balıkçıları bilgilendirip, bu konularda gerekli kontrol mekanizmasını ve organizasyonları kurma çabası içindeler. Bu bölgeden Banggaii' den sonra en fazla toplanan balık; bizim benekli Blue Tang' ler :).

    Bu tür, hobiciler arasında en çok tutulan balıklardan biri, Amerika' da ekonomik kriz yüzünden ithalatın en düşük olduğu dönemlerde bile, listelerde ilk 5 e yazılan bir balık. Popülerliğini sürdürdüğü sürece de doğadan toplanacak.

    Yerel halkın en büyük geçim kaynağı besi balıkçılığı. Banggaii hobiye ilk olarak 1996' da giriyor. Bu balıklar hobide popüler oldukça, ek gelir olsun diye bunları da toplamaya başlamışlar. İlk zamanlarında balık başına 150-300 dolarlar havada uçuşuyor, daha fazla balık toplandıkça balığın değeri, günümüzdeki fiyatlarına kadar düşüyor. Bu nedenle balık toplamak, asla köylünün ana geçim kaynağı durumunda değil. Biz pazarda limon satıyoruz, bunlar da balık topluyor işte.

    Balığın yolculuğu şu şekilde;

    Köylü balıkçı > balıkçılardan alan bir aracı > ihracatçı > bizim ithalatçı > bizim dükkan > bizim tank.

    Yerel toplanan örneklerde BCIV virüsüne rastlanmamış, hepsi çok sağlıklı. Balıklar bu virüsü bu ara mekanlardan birinde, büyük ihtimalle bilinçsiz ihracat tanklarında beklerken kapıyorlar. Zaten köylü ile ihracatçı arası 400 km., balıkların pek çoğu tekne ile yapılan bu yolculuk sırasında zai oluyor. Bizim tanka girecek balık, bu beş aşamalı yolculuk sırasında hastalanıyor, aç kalıyor ve çoğu zaten ölüme yakın geliyor.

    Yerel kültür, üretim diye bu portalda çok şey yazdık, çok kişinin okurken canını sıktık, ama bunlar acı gerçekler. "Haydi üretip zengin olalım, balık işinde çok para var" diye yazıldığını kimse düşünmesin, aksine bu beş aşamalı ölüm yolculuğunu düşünsünler. Bir diğer lafım da bu "bilgiler çok yayılıyor, üretimi yaymayın" diyecek olanlara. Zaten bu kadar meşakkatli ve safi zarar bir olayda sizlere ne batıyor acaba ? 20 'den alıp, 50' ye satmak mı ?:).
     
    Alparslan, cimlikaya, Oceanic ve diğer 2 kişi bunu beğendi.
  4. murat parin

    murat parin

    Mesajlar:
    2.264
    Yer:
    pendik/istanbul
    İsim:
    murat
    Mahir bey çok teşekkürler.Elleriniz dert görmesin.
     
    Montimahir bunu beğendi.
  5. cimlikaya

    cimlikaya

    Mesajlar:
    2.242
    Yer:
    İST.
    İsim:
    Teoman Çimlikaya
    Mahir teşekkür ederim.
     
    Montimahir bunu beğendi.

Sayfayı Paylaş